Zielona Transformacja

Raporty

Nowa „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” – odchodzimy od węgla

„Transformacja będzie obejmować wiele sektorów, jednak to energetyka odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Zaktualizowana „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” uwzględnia to w swoich założeniach, na równi z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, sprawiedliwej transformacji, odbudowy po pandemii koronawirusa, stabilnego rynku pracy, trwałego rozwoju gospodarki i wzmocnienia jej konkurencyjności” – zaznaczył minister klimatu Michał Kurtyka.

Nowa „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” (PEP2040) została oparta na 3 filarach:
I. sprawiedliwa transformacja;
II. zeroemisyjny system energetyczny;
III. dobra jakość powietrza.

„W PEP2040 podejmowane są strategiczne decyzje inwestycyjne, mające na celu wykorzystanie krajowego potencjału gospodarczego, surowcowego, technologicznego i kadrowego oraz stworzenie poprzez sektor energii dźwigni rozwoju gospodarki” – powiedział szef resortu klimatu.

Jak podkreślił Michał Kurtyka, minister klimatu, Polska stoi przed wyzwaniem zbudowania nowego systemu energetycznego w najbliższym 20-leciu. Nie tylko dlatego, że tego wymaga zielona transformacja, ale również dlatego, że gospodarka musi mieć bezpieczne źródło produkcji energii elektrycznej, także takie, które jest niezależne od warunków pogodowych.

„Zapewnienie ciągłości i stabilności dostaw energii do przemysłu i odbiorców, jest nieodzownym elementem przyciągającym inwestycje w kraju” – dodał.

W 2040 r. ponad połowę mocy zainstalowanych będą stanowić źródła zeroemisyjne. Szczególną rolę odegra w tym procesie wdrożenie do polskiego systemu elektroenergetycznego morskiej energetyki wiatrowej i uruchomienie elektrowni jądrowej. Będą to dwa strategiczne nowe obszary i gałęzie przemysłu, które zostaną zbudowane w Polsce.

„To szansa na rozwój krajowego przemysłu, rozwój wyspecjalizowanych kompetencji kadrowych, nowe miejsca pracy i generowanie wartości dodanej dla krajowej gospodarki” – wyjaśnił minister.

Szef resortu klimatu zwrócił także uwagę, że równolegle do wielkoskalowej energetyki, rozwijać się będzie energetyka rozproszona i obywatelska – oparta na lokalnym kapitale.

„W ostatnim czasie kołem zamachowym rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce stała się fotowoltaika, która jest najszybciej rozwijającym się sektorem OZE w Polsce, co związane jest z postępującym spadkiem kosztów i systemem wsparcia” – poinformował.

Jak dodał minister Kurtyka, transformacja wymaga również zwiększenia wykorzystania technologii OZE w wytwarzaniu ciepła i zwiększenia wykorzystania paliw alternatywnych w transporcie.

„Zmiany te doprowadzą do gruntownej poprawy jakości powietrza, redukcji emisji zanieczyszczeń, a przez to poprawy jakości życia społeczeństwa” – powiedział.

Więcej:

Raport „Zielone miejsca pracy dla regionu bełchatowskiego”

Województwo łódzkie może stać się drugim największym beneficjentem unijnych funduszy na sprawiedliwą transformację regionów węglowych – wynika z nowego raportu Fundacji Instrat powstałego na zlecenie ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. W zielonych inwestycjach może powstać nawet 6 razy więcej miejsc pracy niż jest obecnie w górnictwie i spalaniu węgla brunatnego w Elektrowni Bełchatów. Warunkiem jest stworzenie planu odchodzenia od węgla w regionie oraz akceptacja celu neutralności klimatycznej do 2050 r.

Raport analizuje potencjał tworzenia nowych miejsc pracy w regionie bełchatowskim, jaki daje wykorzystanie unijnych środków na sprawiedliwą transformację. Według Instratu, zielone miejsca pracy mogą z nawiązką zastąpić obecne zatrudnienie w górnictwie i spalaniu węgla brunatnego w Elektrowni Bełchatów.

Kontynuuj czytanie „Raport „Zielone miejsca pracy dla regionu bełchatowskiego””

Najnowszy raport WWF „Zeroemisyjna Polska 2050”

Uniknięcie katastrofy klimatycznej wymaga natychmiastowego działania i jest kluczowym wyzwaniem XXI wieku. Analizę krytycznej sytuacji i konkretne rekomendacje dla gospodarki jak nie dopuścić do drastycznych zmian na Ziemi znajdziemy w najnowszym raporcie WWF „Zeroemisyjna Polska 2050”. Raport przedstawia diagnozę oraz rekomendacje dla sektora budownictwa, energetyki, rolnictwa, leśnictwa i transportu. Opracowanie wskazuje nad czym od dziś można pracować, by osiągnąć neutralność klimatyczną gospodarki do 2050 roku.

 

Stanowisko środowiska naukowego jest jednoznaczne – uniknięcie katastrofy klimatycznej możliwe jest tylko poprzez osiągnięcie równowagi pomiędzy emitowaniem oraz pochłanianiem gazów cieplarnianych. Neutralność klimatyczna na świecie musi zostać osiągnięta najpóźniej do 2050 roku. Działania wszystkich sektorów gospodarki powinny doprowadzić do redukcji gazów cieplarnianych w takim zakresie, aby globalny przyrost temperatury nie przekroczył 1,5°C.

 

Kontynuuj czytanie „Najnowszy raport WWF „Zeroemisyjna Polska 2050””

Badanie świadomości ekologicznej wśród młodzieży z Bełchatowa i okolic oraz Łodzi

Transformacja gospodarcza i społeczna regionu bełchatowskiego (a szerzej całego województwa łódzkiego), związana z poszukiwaniem alternatyw dla węgla, w największym stopniu wpłynie na życie tych mieszkanek i mieszkańców regionu, którzy teraz są nastolatkami. Będą pierwszym pokoleniem, któremu przyjdzie odnaleźć się w nowej, zapewne powęglowej rzeczywistości. To co dla pokolenia ich rodziców i dziadków było oczywistością – sąsiedztwo bełchatowskiej kopalni i elektrowni oraz związane z nimi perspektywy stabilnego zatrudnienia – nie są takimi pewnikami dla obecnych licealistów. Jak widzą swoją przyszłość – czy chcą zostać, czy wyjechać z regionu? Czy wiążą swoje plany zawodowe z branżą wydobywczą lub/i energetyczną? Czy dostrzegają zależność między stanem środowiska naturalnego w swojej okolicy i na świecie, a działalnością kopalni i elektrowni w Bełchatowie? Jak oceniają swój wpływ na zmiany klimatu? Pomimo licznych sondaży na temat postaw Polaków i Polek wobec ekologii, brak jest podobnych badań wśród osób poniżej 18 roku życia – tymczasem to właśnie młodzież organizuje strajki klimatyczne i jest postrzegana jako grupa najbardziej wrażliwa na tematykę ekologiczną. Badanie miało służyć weryfikacji tej tezy.

Aby umieścić otrzymane przez nas wyniki w szerszym kontekście, podobne badanie przeprowadziliśmy wśród młodzieży ze szkół ponadpodstawowych w Łodzi. Wyniki obu pobiorą Państwo klikając w linki poniżej:

Bełchatów – cały raport do pobrania 

Łódź – cały raport do pobrania 

 

 

 

 

ŻYWNOŚĆ CZY WĘGIEL. Wpływ kopalń na sektor rolno-spożywczy w regionie Bełchatowa.

prof. UPP dr hab. Benedykt Pepliński
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Wydział Ekonomiczno-Społeczny

Pozyskiwanie zasobów energetycznych metodą odkrywkową, pociąga za sobą konieczność osuszania wyrobiska, co powoduje straty w podziemnych zasobach wód, zwłaszcza wód słodkich. Powstający w wyniku odkrywki tzw. lej depresji wpływa negatywnie na produkcję rolniczą. Przekształceniu ulega również znaczny obszar, który obejmuje odkrywka, elektrownia, zwałowiska zewnętrzne i pozostała niezbędna infrastruktura techniczna. Taki układ zależności powoduje pojawienie się konkurencji pomiędzy węglem brunatnym a wodą i żywnością, zwłaszcza że już dziś istotną barierą wzrostu produkcji w rolnictwie jest niedobór wody słodkiej. Prowadzi to do postawienia dwóch pytań:

  1.  Czy Polska powinna z taką beztroską pozbywać się zapasów wód słodkich, zlokalizowanych w podziemnych zbiornikach wodnych?
  2. Czy powinniśmy lekką ręką zamieniać kolejne tysiące hektarów użytków rolnych na cele nierolnicze (w tym górnicze) i leśne, gdy w perspektywie kilkudziesięciu lat podwoi się światowe zapotrzebowanie na żywność, a liczba użytków rolnych systematycznie spada i nie ma już perspektyw na zmianę tej tendencji?

Pobierz cały raport

 

Analiza Parlamentu Europejskiego: kluczem do sukcesu sprawiedliwej transformacji jest dialog, jasny plan i troska o ludzi.

Autorka: Alina Pogoda
Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć
Nowy raport dla Parlamentu Europejskiego dotyczący Funduszu Sprawiedliwej Transformacji potwierdza, że dla powodzenia sprawiedliwej transformacji niezbędny jest udział samorządu, mieszkańców i lokalnego biznesu w zarządzaniu procesem zmian. Wsparcie z Funduszu powinno zostać przeznaczone na programy chroniące pracowników i ułatwiające im zmianę pracy, a także na rozwój usług społecznych w regionach przechodzących transformację. Raport przypomina również, że punktem wyjścia powinna być długoterminowa strategia dekarbonizacji z jasnym harmonogramem odchodzenia od węgla.

Wewnętrzny think-tank Parlamentu Europejskiego opublikował właśnie nowe badanie, w którym analizuje warunki, jakie muszą być spełnione, by transformacje regionów górniczych przebiegały pomyślnie. Dokument ma być wskazówką dla eurodeputowanych, podczas prac parlamentarnych nad ostatecznym kształtem aktów prawnych powołujących do życia Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, a także dla osób, które będą decydować o sposobie wykorzystania pieniędzy z Funduszu. Płynące z niego wnioski są tym ważniejsze, że Komisja zaproponowała właśnie pięciokrotne zwiększenie budżetu Funduszu z 7,5 do 40 mld euro – to dużo więcej pieniędzy, które można albo dobrze wydać, albo zmarnotrawić na przedsięwzięcia, które nie stworzą nowych fundamentów długoterminowego rozwoju dla regionów górniczych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze ustalenia raportu.

Zaangażowanie lokalnych graczy w regionach węglowych.
Jest potrzebne i ważne, ponieważ nikt nie zna specyfiki regionu oraz lokalnego rynku lepiej niż mieszkańcy, przedsiębiorcy czy organizacje w nim działające. Szerokie konsultacje społeczne sprawiają, że dogłębnie poznaje się problemy danego regionu, jak i lokalne pomysły na ich rozwiązanie. Brak społecznego dialogu i podjęcie kluczowych decyzji bez udziału społeczności może z kolei doprowadzić do skierowania środków z Funduszu na działania, które nie są optymalną odpowiedzią na potrzeby regionu.

W raporcie cennym przykładem włączenia osób zainteresowanych w proces sprawiedliwej transformacji jest Kanada, gdzie została powołana grupa robocza do spraw pracowników sektora węglowego. Uczestnicy tej grupy odwiedzili 15 regionów węglowych Kanady, z których po rozmowie z górnikami i mieszkańcami przywieźli obszerne raporty z rekomendacjami, dostarczone następnie decydentom. Z rozmów z mieszkańcami regionów węglowych wynika, że:

  • chcą oni wiedzieć, jak będzie wyglądała ich przyszłość,
  • czy będą mieli zapewnioną alternatywną pracę lub emeryturę pomostową,
  • jaki będzie ich poziom życia podczas transformacji,
  • kto za to wszystko zapłaci oraz
  • czy mogą zaufać temu procesowi.

W Kanadzie w każdym z regionów założono lokalne centra sprawiedliwej transformacji, w których mieszkańcy mogli uzyskać odpowiedzi na te pytania i oraz zasięgnąć informacji o dalszych krokach transformacji.

Więcej na stronie sprawiedliwa-transformacja.pl: 

Raport UE:

Sprawiedliwa transformacja Śląska Wyzwania z perspektywy społecznej – studium przypadku (Imielin)

Lokalna społeczność Imielina protestuje przeciwko uruchomieniu wydobycia węgla kamiennego ze złoża „Imielin-Północ” przez kopalnię „Piast-Ziemowit”, należącą do Polskiej Grupy Górniczej (PGG). Powodem sprzeciwu jest ryzyko szkód górniczych.

Zagospodarowanie nowego złoża w Imielinie ma w zamierzeniu inwestora przedłużyć żywotność połączonych dwóch zakładów górniczych „Piast-Ziemowit”. Rachunek potencjalnych zysków oraz kosztów społecznych przemawia jednak przeciwko tej inwestycji. Dalsza górniczo-przemysłowa degradacja środowiska naturalnego i terenów mieszkalnych zahamuje rozwój miasta i spowoduje odpływ mieszkańców. Imielińscy aktywiści uważają ponadto, że w dobie kryzysu klimatycznego i częstych stanów suszy hydrologicznej w Polsce woda z dwóch zbiorników usytuowanych na terenie miasta jest daleko cenniejsza niż potencjalne zyski kopalni z eksploatacji węgla.

http://zielonasiec.pl/wp-content/uploads/Sprawiedliwa-transformacja-%C5%9Al%C4%85ska-studium-przypadku.pdf

 

Sprawiedliwa transformacja Śląska. Wyzwania z perspektywy społecznej – analiza i rekomendacje (2019)

Górny Śląsk jest w trakcie procesu transformacji energetycznej, gospodarczej oraz społecznej i jako pierwszy region górniczy w Polsce przystąpił do europejskiej Platformy Regionów Górniczych w Procesie Transformacji.
W naszej publikacji dokonujemy analizy tego procesu pod kątem koncepcji sprawiedliwej transformacji.
W rozumieniu decydentów politycznych transformacja często postrzegana jest głównie w kontekście innowacji technologicznych i wspierania spółek energetycznych w procesie przemian. My chcemy zwrócić szczególnie uwagę na aspekty społeczne tego procesu, ponieważ bez ich uwzględnienia nie możemy mówić
o sprawiedliwej transformacji.
Celem publikacji jest naświetlenie i nazwanie linii podziału oraz rozbieżności interesów różnych stron, których transformacja dotyczy.

http://zielonasiec.pl/wp-content/uploads/Sprawiedliwa-transformacja-%C5%9Al%C4%85ska-analiza.pdf

Sprawiedliwa transformacja Wielkopolski Wschodniej. Wyzwania z perspektywy społecznej – analiza i rekomendacje (2019)

Celem publikacji jest naświetlenie i nazwanie najważniejszych wyzwań dla procesu transformacji oraz rozbieżności interesów różnych stron, których transformacja dotyczy. Wychodząc z założenia, że regionalny plan transformacji powinien odzwierciedlać sprawiedliwy kompromis pomiędzy interesami wszystkich grup, których dotkną skutki tego procesu, przedstawiamy stanowisko i argumenty strony społecznej, a także samorządowej. Mamy nadzieję, że dzięki zaprezentowaniu szerokiego spektrum poglądów i oczekiwań co do kształtu transformacji regionu oraz jasnemu nakreśleniu punktów spornych nasz raport stanie się punktem wyjścia do rzetelnej i inkluzywnej dyskusji o powęglowej przyszłości Wielkopolski Wschodniej.
W publikacji dokonano analizy dotychczasowego procesu pod kątem koncepcji sprawiedliwej transformacji. W rozumieniu decydentów politycznych transformacja często postrzegana jest głównie w kontekście innowacji technologicznych i wspierania spółek energetycznych w procesie przemian. Zwrócono szczególnie uwagę na aspekty społeczne tego procesu, ponieważ bez ich uwzględnienia nie możemy mówić o sprawiedliwej transformacji.

http://zielonasiec.pl/wp-content/uploads/Sprawiedliwa-transformacja-Wielkopolski-Wschodniej-analiza.pdf

 

Sprawiedliwa transformacja Wielkopolski Wschodniej. Wyzwania z perspektywy społecznej. Studium przypadku (2019)

Obecny stan i plany rozbudowy kopalni w Wielkopolsce Wschodniej wskazują, że przy założeniu, iż nie powstaną w najbliższych latach żadne z planowanych odkrywek w regionie (Ościsłowo lub Dęby Szlacheckie), działalność tutejszych kopalni węgla brunatnego i większości elektrowni nim opalanych zostanie zakończona prawdopodobnie do połowy lat dwudziestych XXI wieku, czyli w przeciągu 5-6 lat. Oznacza to bardzo mało czasu na przygotowanie i wdrożenie sensownej strategii transformacji energetycznej, gospodarczej i społecznej regionu. Istnieją trzy największe zagrożenia, zależne od dalszego rozwoju sytuacji:

  • całkowity upadek gospodarczy regionu, jeśli Grupa ZE PAK zakończy swoją działalność, a nie zostanie wdrożony jakikolwiek plan ratowania regionu;
  • zagrożenia wynikające z braku kompensacji środowiskowych i wdrożonych środków zaradczych
    wobec skutków działalności już istniejących odkrywek;
  • zagrożenia wynikające z realizacji nadal najbardziej prawdopodobnego wariantu kontynuacji działalności Grupy ZE PAK, czyli odkrywki Ościsłowo.

http://zielonasiec.pl/wp-content/uploads/Sprawiedliwa-transformacja-Wielkopolski-Wschodniej-studium-przypadku.pdf

Przewiń do góry