HISTORIA KOMPLEKSU

Powiat bełchatowski jest częścią województwa łódzkiego. Tworzą go dwie aglomeracje miejskie (Bełchatów i Zelów) oraz sześć gmin wiejskich (Drużbice, Bełchatów, Kleszczów, Kluki, Szczerców i Rusiec). W tradycyjnie rolniczym, niezbyt bogatym regionie w latach 60. XX wieku zostały odkryte złoża węgla brunatnego, które zaczęto eksploatować 20 lat później. Wraz z rozwojem przemysłu wydobywczo-energetycznego pojawił się nowy typ mieszkańców – ludność napływowa, która przybyła tu, aby podjąć pracę w kopalni lub w elektrowni. W efekcie liczba mieszkańców w samym Bełchatowie wzrosła z niecałych 10 tys. na początku lat 70. do ponad 60 tys. w latach 90.
Obecnie powiat zamieszkuje 113 tys. osób, spośród których najliczniejszą grupę stanowią osoby w wieku od 55 do 64 lat. Historycznie znacząca część lokalnej ludności utrzymywała się z pracy na roli, jednak od kilku dekad gospodarka opiera się tu przede wszystkim na przemyśle wydobywczym i energetycznym.


To właśnie w Bełchatowie swoją siedzibę ma koncern PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA (PGE GiEK), który wchodzi w skład PGE – największej grupy energetycznej w kraju. W kompleksie w Bełchatowie wytwarza się ok. 22% energii elektrycznej w Polsce. W tym celu co roku spalane jest 35-32 mln ton węgla. Efektem ubocznym są wysokie emisje gazów cieplarnianych – elektrownia w Bełchatowie w 2005 r. po raz pierwszy została największym emitentem dwutlenku węgla w Unii Europejskiej i jest nim niemal nieprzerwanie do dziś (z jednym wyjątkiem w 2007 r.).


Elektrownia Bełchatów odpowiada także za emisje innych szkodliwych substancji. W 2016 wyemitowała ok. 3 ton rtęci – czyli tyle, co cały hiszpański przemysł. Z kolei według niektórych szacunków, w związku z zanieczyszczeniami emitowanymi przez kompleks energetyczny w Bełchatowie przedwcześnie umiera w Polsce ok. 500 osób rocznie, a 205 osób zapada na chroniczne zapalenie oskrzeli.
Kopalnia rozpoczęła wydobycie węgla w 1980 r., a obecnie prowadzi eksploatację na obszarze dwóch pól: Bełchatów (koncesja wygasa 31 grudnia 2026 roku) i Szczerców (koncesja wygasa 17 września 2038 roku). Samo pole Bełchatów ma ok. 12 km długości i 3 km szerokości.
Bełchatowski kompleks energetyczny jest najważniejszym pracodawcą w regionie – zatrudnia bezpośrednio prawie 8 tys. osób (elektrownia – 3 tys. osób, kopalnia – 4,7 tys. osób). W okresie od 2015 do 2017 r. z bełchatowskich zakładów energetycznych odeszło łącznie 839 pracowników, w tym 675 górników.


W 2020 r. spółka PGE zapowiedziała, że będzie odchodzić od spalania paliw kopalnych, by w 2050 r. osiągnąć tzw. neutralność klimatyczną (nie będzie emitować więcej gazów cieplarnianych, niż jej w stanie „wychwycić” z atmosfery). Zarządzanie aktywami węglowymi ma przejąć Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego, której utworzenie zapowiedziano oficjalnie wiosną 2021 r.

Źródło: Raport „Przespana rewolucja. Sytuacja społeczna w regionie bełchatowskim u progu transformacji energetycznej”.

Najważniejsze daty (przeszłość i przyszłość):

1960

1960

odkrycie w rejonie wsi Piaski pokładu węgla brunatnego

1960
1975

1975

uzyskanie pozwolenia na budowę i rozpoczęcie budowy Elektrowni Bełchatów

1975
1980

1980

wydobycie pierwszych ton węgla brunatnego z kopalni odkrywkowej Bełchatów

1980
1981

1981

rozpoczęcie eksploatacji bloku energetycznego nr 1

1981
1986

1986

po włączeniu do systemu energetycznego kraju bloków nr 8 i nr 9 Elektrownia Bełchatów staje się największą elektrownią w Polsce.

1986
1988

1988

przekazanie do eksploatacji bloku energetycznego nr 12

1988
2005

2005

Elektrownia Bełchatów po raz pierwszy zostaje największym emitentem CO2 w Unii Europejskiej. Od tego momentu jest nim nieprzerwanie z jednym wyjątkiem (w 2007 r.).

2005
2011

2011

oddanie do eksploatacji po 14 latach budowy bloku energetycznego nr 14

2011
2014

2014

spalenie miliardowej tony węgla brunatnego w Elektrowni Bełchatów

2014
2019

2019

wyłączenie z eksploatacji pierwszego bloku – bloku nr 1.

2019
2019

2019

wyprodukowanie miliardowej megawatogodziny energii elektrycznej

2019
2022

2022

przewidywane wyczerpanie zasobów węgla brunatnego w kopalni pole Bełchatów

2022
2032

2032

planowany początek wydobycia węgla z kopalni Złoczew

2032
2033

2033

planowane przez PGE zmniejszenie o 50% wydobycia węgla oraz zatrudnienia w kopalni i elektrowni w Bełchatowie

2033
2035

2035

szacowane wyczerpanie zasobów węgla brunatnego w kopalni pole Szczerców

2035
2050

2055

najpóźniejszy termin osiągnięcia neutralności klimatycznej przez PGE

2050
2063

2063

data planowanego zakończenia wydobycia węgla ze złoża Złoczew, którego eksploatacja oficjalnie wciąż nie została zarzucona

2063


Źródła:
Raport „Przespana rewolucja. Sytuacja społeczna w regionie bełchatowskim u progu transformacji energetycznej”, PGEGiEK, Wyborcza.pl, Instrat, Wyniki badania świadomości ekologicznej wśród młodzieży zamieszkałej w Bełchatowie i okolicach