fbpx
Zielona Transformacja

Wiedza

Nieustająca transformacja belgijskiego ośrodka przemysłowego Genk – studium przypadku

Mimo, że od zamknięcia ostatniej kopalni w Genk, w regionie Limburgii, minęło 30 lat, miasto wciąż jest w procesie transformacji ekonomicznej. Siłą napędową tych procesów jest rosnące wykorzystanie postindustrialnego dziedzictwa i infrastruktury – zasobów, na bazie których można budować przyszły rozwój.

Kontynuuj czytanie „Nieustająca transformacja belgijskiego ośrodka przemysłowego Genk – studium przypadku”

Dlaczego proces odchodzenia od węglowej energetyki będzie przyspieszał?

Prof. dr. hab. Andrzej Szablewski
Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk
Streszczenie
Transformacja energetyki, rozumiana jako odchodzenie od energetyki węglowej w kierunku docelowego modelu opartego wyłącznie na OZE, jest nieunikniona. Pytanie i spór dotyczy natomiast a) tempa tego procesu, b) tego co może zastąpić węgiel w okresie przejściowym i c) jak w modelu docelowym zapewnić ciągłość dostaw energii elektrycznej. Teza główna: proces ten będzie znacznie szybszy niż chciałyby środowiska energetyki węglowej i rządzący politycy bowiem o jego tempie decydować będą czynniki, które coraz mocniej uruchamiać będą ekonomiczne mechanizmy napędzające transformację energetyki. Wśród nich największe znaczenie mają: a) narzucane z zewnątrz ograniczenia-prawno-regulacyjne, b) rosnąca presja różnych środowisk, c) upowszechnienie gazu jako paliwa w elektroenergetyce, d) przyspieszona rewolucja technologiczna, której przypisuje się rolę czynnika przełomowego w procesie transformacji.  Kontynuuj czytanie „Dlaczego proces odchodzenia od węglowej energetyki będzie przyspieszał?”

Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego startuje

Zarząd Województwa Łódzkiego przyjął uchwałę w sprawie podania do publicznej wiadomości informacji o przystąpieniu do opracowania projektu Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego (TPST WŁ). Założenia do dokumentu oraz formularz uwag i wniosków dostępne będą na stronach www.rpo.lodzkie.pl oraz www.bip.lodzkie.pl. Uwagi i wnioski będzie można składać w terminie 21 dni od ukazania się obwieszczenia (do 30 listopada br.).

W związku z trwającymi pracami nad opracowaniem TPST WŁ istnieje możliwość zgłaszania przedsięwzięć planowanych do realizacji w ramach Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Zgłaszane propozycje projektów będą wsparciem w programowaniu zasobów Funduszu oraz tworzeniu ww. Planu. Kontynuuj czytanie „Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego startuje”

Wielkopolska Wschodnia przeciera szlaki w Sprawiedliwej Transformacji

Agata Kuźmińska*
Transformacja regionów węglowych staje się faktem. Niecałe trzy lata po zainaugurowaniu prac Platformy Regionów Węglowych w Procesie Transformacji przy Komisji Europejskiej coraz więcej regionów jest na dobrej drodze do tego, aby z etapu rozmów przejść do czynów. Kolejne regiony dołączają do działań, przygotowują plany, strategie, pierwsze kroki.

Okazuje się jednak, że jest to proste tylko w teorii – nie ma bowiem uniwersalnego przepisu na sprawiedliwą transformację. Są sektorowe rekomendacje, dobre i złe praktyki z różnych regionów, poszatkowane dane i punktowe przykłady działań. Tymczasem, aby proces mógł się rozpocząć i zakończyć z sukcesem, kluczowe jest skrojenie go na miarę lokalnego kontekstu. I tutaj pojawia się problem – skąd czerpać inspiracje? Kontynuuj czytanie „Wielkopolska Wschodnia przeciera szlaki w Sprawiedliwej Transformacji”

Nowa „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” – odchodzimy od węgla

„Transformacja będzie obejmować wiele sektorów, jednak to energetyka odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Zaktualizowana „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” uwzględnia to w swoich założeniach, na równi z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, sprawiedliwej transformacji, odbudowy po pandemii koronawirusa, stabilnego rynku pracy, trwałego rozwoju gospodarki i wzmocnienia jej konkurencyjności” – zaznaczył minister klimatu Michał Kurtyka.

Nowa „Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” (PEP2040) została oparta na 3 filarach:
I. sprawiedliwa transformacja;
II. zeroemisyjny system energetyczny;
III. dobra jakość powietrza.

„W PEP2040 podejmowane są strategiczne decyzje inwestycyjne, mające na celu wykorzystanie krajowego potencjału gospodarczego, surowcowego, technologicznego i kadrowego oraz stworzenie poprzez sektor energii dźwigni rozwoju gospodarki” – powiedział szef resortu klimatu.

Jak podkreślił Michał Kurtyka, minister klimatu, Polska stoi przed wyzwaniem zbudowania nowego systemu energetycznego w najbliższym 20-leciu. Nie tylko dlatego, że tego wymaga zielona transformacja, ale również dlatego, że gospodarka musi mieć bezpieczne źródło produkcji energii elektrycznej, także takie, które jest niezależne od warunków pogodowych.

„Zapewnienie ciągłości i stabilności dostaw energii do przemysłu i odbiorców, jest nieodzownym elementem przyciągającym inwestycje w kraju” – dodał.

W 2040 r. ponad połowę mocy zainstalowanych będą stanowić źródła zeroemisyjne. Szczególną rolę odegra w tym procesie wdrożenie do polskiego systemu elektroenergetycznego morskiej energetyki wiatrowej i uruchomienie elektrowni jądrowej. Będą to dwa strategiczne nowe obszary i gałęzie przemysłu, które zostaną zbudowane w Polsce.

„To szansa na rozwój krajowego przemysłu, rozwój wyspecjalizowanych kompetencji kadrowych, nowe miejsca pracy i generowanie wartości dodanej dla krajowej gospodarki” – wyjaśnił minister.

Szef resortu klimatu zwrócił także uwagę, że równolegle do wielkoskalowej energetyki, rozwijać się będzie energetyka rozproszona i obywatelska – oparta na lokalnym kapitale.

„W ostatnim czasie kołem zamachowym rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce stała się fotowoltaika, która jest najszybciej rozwijającym się sektorem OZE w Polsce, co związane jest z postępującym spadkiem kosztów i systemem wsparcia” – poinformował.

Jak dodał minister Kurtyka, transformacja wymaga również zwiększenia wykorzystania technologii OZE w wytwarzaniu ciepła i zwiększenia wykorzystania paliw alternatywnych w transporcie.

„Zmiany te doprowadzą do gruntownej poprawy jakości powietrza, redukcji emisji zanieczyszczeń, a przez to poprawy jakości życia społeczeństwa” – powiedział.

Więcej:

Raport „Zielone miejsca pracy dla regionu bełchatowskiego”

Województwo łódzkie może stać się drugim największym beneficjentem unijnych funduszy na sprawiedliwą transformację regionów węglowych – wynika z nowego raportu Fundacji Instrat powstałego na zlecenie ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. W zielonych inwestycjach może powstać nawet 6 razy więcej miejsc pracy niż jest obecnie w górnictwie i spalaniu węgla brunatnego w Elektrowni Bełchatów. Warunkiem jest stworzenie planu odchodzenia od węgla w regionie oraz akceptacja celu neutralności klimatycznej do 2050 r.

Raport analizuje potencjał tworzenia nowych miejsc pracy w regionie bełchatowskim, jaki daje wykorzystanie unijnych środków na sprawiedliwą transformację. Według Instratu, zielone miejsca pracy mogą z nawiązką zastąpić obecne zatrudnienie w górnictwie i spalaniu węgla brunatnego w Elektrowni Bełchatów.

Kontynuuj czytanie „Raport „Zielone miejsca pracy dla regionu bełchatowskiego””

Najnowszy raport WWF „Zeroemisyjna Polska 2050”

Uniknięcie katastrofy klimatycznej wymaga natychmiastowego działania i jest kluczowym wyzwaniem XXI wieku. Analizę krytycznej sytuacji i konkretne rekomendacje dla gospodarki jak nie dopuścić do drastycznych zmian na Ziemi znajdziemy w najnowszym raporcie WWF „Zeroemisyjna Polska 2050”. Raport przedstawia diagnozę oraz rekomendacje dla sektora budownictwa, energetyki, rolnictwa, leśnictwa i transportu. Opracowanie wskazuje nad czym od dziś można pracować, by osiągnąć neutralność klimatyczną gospodarki do 2050 roku.

 

Stanowisko środowiska naukowego jest jednoznaczne – uniknięcie katastrofy klimatycznej możliwe jest tylko poprzez osiągnięcie równowagi pomiędzy emitowaniem oraz pochłanianiem gazów cieplarnianych. Neutralność klimatyczna na świecie musi zostać osiągnięta najpóźniej do 2050 roku. Działania wszystkich sektorów gospodarki powinny doprowadzić do redukcji gazów cieplarnianych w takim zakresie, aby globalny przyrost temperatury nie przekroczył 1,5°C.

 

Kontynuuj czytanie „Najnowszy raport WWF „Zeroemisyjna Polska 2050””

Badanie świadomości ekologicznej wśród młodzieży z Bełchatowa i okolic oraz Łodzi

Transformacja gospodarcza i społeczna regionu bełchatowskiego (a szerzej całego województwa łódzkiego), związana z poszukiwaniem alternatyw dla węgla, w największym stopniu wpłynie na życie tych mieszkanek i mieszkańców regionu, którzy teraz są nastolatkami. Będą pierwszym pokoleniem, któremu przyjdzie odnaleźć się w nowej, zapewne powęglowej rzeczywistości. To co dla pokolenia ich rodziców i dziadków było oczywistością – sąsiedztwo bełchatowskiej kopalni i elektrowni oraz związane z nimi perspektywy stabilnego zatrudnienia – nie są takimi pewnikami dla obecnych licealistów. Jak widzą swoją przyszłość – czy chcą zostać, czy wyjechać z regionu? Czy wiążą swoje plany zawodowe z branżą wydobywczą lub/i energetyczną? Czy dostrzegają zależność między stanem środowiska naturalnego w swojej okolicy i na świecie, a działalnością kopalni i elektrowni w Bełchatowie? Jak oceniają swój wpływ na zmiany klimatu? Pomimo licznych sondaży na temat postaw Polaków i Polek wobec ekologii, brak jest podobnych badań wśród osób poniżej 18 roku życia – tymczasem to właśnie młodzież organizuje strajki klimatyczne i jest postrzegana jako grupa najbardziej wrażliwa na tematykę ekologiczną. Badanie miało służyć weryfikacji tej tezy.

Aby umieścić otrzymane przez nas wyniki w szerszym kontekście, podobne badanie przeprowadziliśmy wśród młodzieży ze szkół ponadpodstawowych w Łodzi. Wyniki obu pobiorą Państwo klikając w linki poniżej:

Bełchatów – cały raport do pobrania 

Łódź – cały raport do pobrania 

 

 

 

 

ŻYWNOŚĆ CZY WĘGIEL. Wpływ kopalń na sektor rolno-spożywczy w regionie Bełchatowa.

prof. UPP dr hab. Benedykt Pepliński
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Wydział Ekonomiczno-Społeczny

Pozyskiwanie zasobów energetycznych metodą odkrywkową, pociąga za sobą konieczność osuszania wyrobiska, co powoduje straty w podziemnych zasobach wód, zwłaszcza wód słodkich. Powstający w wyniku odkrywki tzw. lej depresji wpływa negatywnie na produkcję rolniczą. Przekształceniu ulega również znaczny obszar, który obejmuje odkrywka, elektrownia, zwałowiska zewnętrzne i pozostała niezbędna infrastruktura techniczna. Taki układ zależności powoduje pojawienie się konkurencji pomiędzy węglem brunatnym a wodą i żywnością, zwłaszcza że już dziś istotną barierą wzrostu produkcji w rolnictwie jest niedobór wody słodkiej. Prowadzi to do postawienia dwóch pytań:

  1.  Czy Polska powinna z taką beztroską pozbywać się zapasów wód słodkich, zlokalizowanych w podziemnych zbiornikach wodnych?
  2. Czy powinniśmy lekką ręką zamieniać kolejne tysiące hektarów użytków rolnych na cele nierolnicze (w tym górnicze) i leśne, gdy w perspektywie kilkudziesięciu lat podwoi się światowe zapotrzebowanie na żywność, a liczba użytków rolnych systematycznie spada i nie ma już perspektyw na zmianę tej tendencji?

Pobierz cały raport

 

Czy Bełchatów stać na rezygnację miliardów z Unii Europejskiej i zapaść?

Prof. dr hab. Andrzej Szablewski*
Bełchatów stanął przed realną groźbą utraty milionów euro oferowanych przez UE z powodu braku włączenia się władz lokalnych i wojewódzkich w proces przygotowania koncepcji transformacji łagodzącej skutki nieuchronnego odejścia od energetyki węglowej

Dzwonek alarmowy dla Bełchatowa
Jako łodzianin, z dużym niepokojem odbieram fakt braku wyraźnej reakcji – przynajmniej w sferze publicznej – na fakt, że woj. łódzkie nie znalazło się na wstępnej liście regionów wskazanych do pozyskania pomocy technicznej, która ma służyć przygotowaniu wniosku (czyli Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji) o przyznanie środków finansowych w ramach ustanowionego przez UE tzw. Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Środki z tego Funduszu przeznaczone mają być na wsparcie procesów zmiany modelu gospodarczego obszarów zdominowanych przez górnictwo i energetykę węglową, tak aby procesy te przebiegały w sposób minimalizujący negatywne ekonomiczne i społeczne konsekwencje tej zmiany. Zgodnie ze szczegółowym celem tego Funduszu, oferowane środki powinny służyć do dywersyfikacji i modernizacji lokalnej gospodarki oraz ograniczenia niekorzystnego wpływu na rynek pracy. Oczywiście adresatem tego rodzaju pomocy w naszym województwie byłaby społeczność, w tym zwłaszcza pracownicy, Bełchatowskiego Kompleksu Górniczo-Energetycznego.
Ponieważ warunkiem znalezienia się na wstępnej liście beneficjentów tego Funduszu jest rozpoczęcie – pod egidą marszałka danego województwa – prac nad Terytorialnym Planem Sprawiedliwej Transformacji i powiadomienie o tym – za pośrednictwem Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej – Komisji Europejskiej, należy przyjąć, że prace takie w przypadku naszego województwa nie zostały jeszcze podjęte. Jeśli założenie to jest słuszne, powstaje pytanie, w jakim stopniu jest to wynikiem braku inicjatywy Marszałka Województwa Łódzkiego, w jakim zaś braku aktywności, zwłaszcza środowisk politycznych, gospodarczych i społecznych związanych bezpośrednio z regionem bełchatowskim, która jest w tym kontekście szczególnie ważna, jeśli uwzględnić, że w unijnej koncepcji kluczowe znaczenie ma partycypacyjny i oddolny tryb tworzenia tego rodzaju planów.

Kontynuuj czytanie „Czy Bełchatów stać na rezygnację miliardów z Unii Europejskiej i zapaść?”

Przewiń do góry